Pytania

NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANA PYTANIA:

Jaka Jest Różnica Pomiędzy Rozwodem Cywilnym a Stwierdzeniem Nieważności ?

Stwierdzenie Nieważności Małżeństwa  polega na zbadaniu w trybie procesowym, czy małżeństwo zostało zawarte zgodnie z normami prawa kanonicznego

Każdy kto uzyska dekret Stwierdzający Nieważności jego Małżeństwa może „ponownie” zawrzeć związek małżeński w Kościele Rzymsko Katolickim.

Prawo Kanoniczne wylicza szereg przesłanek na podstawie których można składać Skargę do Sądu Kościelnego o Stwierdzenie Nieważności Małżeństwa.

  1. Przeszkody
    – wiek młodociany
    – niezdolność małżeńska /płciowa/
    – istniejący węzeł małżeński
    – różność religii
    – święcenia
    – śluby lub profesja zakonna
    – uprowadzenie
    – przeszkoda występku
    – pokrewieństwo
    – powinowactwo
    – przyzwoitości publicznej
    – pokrewieństwa prawnego /adopcja/.
  2. Brak formy kanonicznej

– brak jednoczesnego wyrażenia zgody małżeńskiej
– brak świadka kwalifikowanego lub niewłaściwa jego kompetencja
– brak świadka zwykłego
– małżeństwo mieszane bez zachowania przypisanej dyspensy i formy
– zawarcie małżeństwa we wspólnocie niekatolickiej bez wymaganych prawem pozwoleń (u prawosławnych zachowanie formy jest konieczne do godziwości a nie do ważności)
– nie zachowanie stosownej formy kanoniczno-liturgicznej (słowa przysięgi)
– pełnomocnik bez ważnego pełnomocnictwa

  1. Wady zgody małżeńskiej

– brak wystarczającego używania rozumu – habitualny (niedorozwój lub uszkodzenie mózgu) lub aktualny (odurzenie lub zamroczenie) – kan. 1095 p. 1.
– poważny brak rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich (zaburzenia osobowości, choroby psychiczne, niedojrzałość) – kan. 1095 p. 2.
– niezdolność natury psychicznej do podjęcia i wypełnienia obowiązków małżeńskich – kan. 1095 p. 3.
– brak minimalnej wiedzy na temat małżeństwa – kan. 1096
– błąd co do osoby – błąd co do tożsamości fizycznej lub przymiotu rozciągniętego na osobę – kan. 1097
– błąd co do przymiotu osoby – bezpośrednio i zasadniczo zamierzonego przez zgodę.
– podstępne wprowadzenie w błąd co do zasadniczego przymiotu osoby – kan. 1098
– błąd co do przymiotów małżeństwa – jedności, nierozerwalności oraz sakramentalności determinujący wolę – kan. 1099
– symulacja – całkowita lub częściowa – kan. 1101
– całkowita – obejmuje małżeństwo samo w sobie
– częściowa – wykluczenie jakiegoś istotnego elementu lub przymiotu (wierność, nierozerwalność, jedności, trwałości, sakramentalności, równości osób, prawa do osoby, obowiązków małżeńskich, dobra potomstwa)
– zgoda warunkowa – nieważne jest małżeństwo pod warunkiem co do przyszłości – kan. 1102
– przymus i ciężka bojaźń – gdy jest zew. i nie można się od niej uwolnić jak tylko przez zawarcie małżeństwa – kan. 1103

W prawie Kanonicznym małżeństwo cieszy się szczególnymi względami, o czym mówi kanon 1060.: „Małżeństwo cieszy się przychylnością prawa, dlatego w wątpliwości należy uważać je za ważne, dopóki nie udowodni się czegoś przeciwnego !?”.

ROZWÓD jest trwałym i zupełnym rozkładem małżeństwa cywilnego.
Podstawowymi przesłankami do orzeczenia rozwodu jest ustanie pomiędzy małżonkami więzi fizycznej, uczuciowej i gospodarczej. (Art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Wbrew powszechnej opinii zdrada małżeńska nie stanowi podstawy do rozwodu cywilnego czy stwierdzenia nieważności małżeństwa kanonicznego !

Mimo istnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności rozwodu, nie można go udzielić, jeżeli z jego powodu ucierpiałoby dobro małoletnich dzieci lub jeżeli udzielenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Kościół katolicki nie przewiduje możliwości „rozwodu„, „rozwodów” w przypadku zawarcia ślubu kościelnego; istnieje jedynie możliwość Stwierdzenia Nieważności małżeństwa w dowolnym czasie jego trwania gdyż odnosi się do jego istoty tj. zgody stron na nie.

Oznacza to w przypadku par które zawarły ślub konkordatowy, że po rozwodzie cywilnym w świetle prawa Kanonicznego nadal są małżeństwem.

Jeżeli zatem zastanawia-łeś/łaś się jak uzyskać Stwierdzenie Nieważności Małżeństwa zwanych potocznie, rozwodem kościelnym lub chcesz się dowiedzieć jak skutecznie się rozwieść cywilnie to skontaktuj się z nami a udzielimy ci wszelkiej niezbędnej i fachowej pomocy w zakresie rozwodów, stwierdzeń nieważności czy unieważnień małżeństwa.

Czym jest Proces Kanoniczny o Stwierdzenie Nieważności Małżeństwa ?

Na wstępie pragniemy zwrócić szczególną uwagę, że Kościół Rzymsko Katolicki nie przewiduje procesu rozwodowego czy w ogóle istnienia instytucji rozwodu czy unieważnienia małżeństwa, ponieważ ich istnienie godziłoby w samo sedno definicji małżeństwa, które jest wspólnotą tworzoną przez małżonków – totus vitae consortium na całe życie.

Proces Kościelny o  stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego ma na celu doprowadzenie do orzeczenia nieważności małżeństwa kanonicznego. W procesie należy przedstawić fakty, które świadczą o nieistnieniu małżeństwa, okoliczności te muszą mieć odzwierciedlenie w dowodach oraz świadkach.

Proces Kościelny w odróżnieniu od Procesu cywilnego – rozwodowego nie jest procesem spornym. Oznacza to, że strona pozwana w przeciwieństwie do postępowania cywilnego nie jest przeciwnikiem procesowym. Proces taki nie jest przeciwko komuś, lecz w sprawie o, o małżeństwo.

Strony, procesu kanonicznego są sobie równe, są uczestnikami postępowania mającego na celu ustalenie czy zawarte przez nich małżeństwo było ważne.

W procesie tym zgodnie z art.102 Instrukcji Dignitas Connubii – adwokat kościelny może być adwokatem i pełnomocnikiem obydwu stron w procesie o nieważność małżeństwa, jeżeli obydwie strony proszą o stwierdzenie nieważności małżeństwa wskazując ten sam tytuł nieważności małżeństwa.

Celem postępowania jest dojście do prawdy obiektywnej a więc rzeczywistego stanu faktycznego.

Kompetentnym do rozpatrywania Skarg o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego jest wyłącznie Trybunał Kościelny: Papieski, do którego należy Sygnatura Apostolska, Rota Rzymska i Penitencjariat Apostolski oraz Biskupi, czyli Sądy Diecezjalne, Sądy Miedzy diecezjalne i Sądy Metropolitarne.

Proces Kościelny jest co do zasady procesem pisemnym.

Sąd rozpoznaje sprawę kolegialnie w składzie trzech sędziów diecezjalnych, w procesie bierze również udział tzw. Obrońca Węzła Małżeńskiego, którego celem jest przedkładanie argumentów i dowodów za ważnością małżeństwa.

Umów się z nami na spotkanie a dowiesz się jak przejść przez procedurę uzyskania, stwierdzenia nieważności małżeństwa, błędnie nazywanego rozwodem, rozwodami kościelnymi.

Kim Jest Adwokat Kościelny ?

Adwokat Kościelny – osoba świecka biorąca udział, reprezentująca stronę w procesach kościelnych.

Adwokat musi ukończyć studia z zakresu prawa kanonicznego (świecki tytuł magistra), a także posiadać tytuł licencjata kościelnego (zgodnie z Konstytucją Apostolską Sapientia Christiana z 1979 roku).

Adwokat Kościelny –  powinien być pełnoletni i nienaruszonej sławy, adwokat ma być katolikiem (kan. 1483 KPK), powinien złożyć w sądzie autentyczne zlecenie (kan. 1484).

Każdy wierny jest uprawniony do skorzystania z pomocy prawnej. Zadaniem Trybunałów Kościelnych jest umożliwienie skorzystania z usług Adwokata Kościelnego.

W każdym procesie Adwokat Kościelny zobowiązany jest troszczyć się o:

  • właściwy przebieg postępowania,
  • zgromadzenie i złożenie w trybunale przed sędzią odpowiednich środków dowodowych,
  • sporządzenie głosów obrończych,
  • zgłoszenie we właściwym terminie środków odwoławczych od niesprawiedliwego bądź krzywdzącego wyroku.

W sprawach karnosądowych (kan. 1481 § 2) oraz w sprawach dotyczących małoletnich i sprawach dotyczących dobra publicznego (kan. 1481 § 2) jego udział jest obligatoryjny.

Czy rozwód jest grzechem ?

  • Nie jest, grzechem jest cudzołóstwo, aczkolwiek osoby rozwiedzione, znajdujące się w nowym związku, tracą prawo do otrzymywania Eucharystii. Kościół zachęca rozwodników do aktywnego uczestniczenia w życiu Wspólnoty poprzez uczęszczanie na Mszę świętą, modlitwę, słuchanie Słowa Bożego czy wychowywanie dzieci w wierze katolickiej.

Czy rozwiedzeni mogą przystąpić do Komunii Świętej ?

  • Rozwiedzeni mogą przystąpić do Komunii świętej wówczas, gdy okazują żal
    z powodu naruszenia prawa Bożego i przysięgają żyć we wstrzemięźliwości, to jest powstrzymać się od aktów seksualnych i żyć w celibacie, w formie tak zwanego ?białego małżeństwa?.
  • Wszelki rozwód cywilny nie niszczy małżeństwa sakramentalnego. Dla Boga
    i Kościoła osoby rozwiedzione pozostają wciąż mężem i żoną. Dopuszczalna jest separacja, czyli rozłączenie czasowe lub trwałe współmałżonków, ale bez możliwości zawarcia powtórnego małżeństwa, w którym również zamieszkanie lub współżycie z inną osobą pozostaje w ramach zdrady małżeńskiej i grzechu cudzołóstwa. Dopóki więc osoby rozwiedzione żyją samotnie (bez nowego „partnera”) mogą przystępować do spowiedzi i do Komunii św
  • Ojciec Święty w adhortacji Familiaris consortio(FC), w nr 84 stwierdza, że „Kościół na nowo potwierdza swoją praktykę, opartą na Piśmie św., niedopuszczania do Komunii eucharystycznej rozwiedzionych, którzy zawarli ponowny związek małżeński. Nie mogą być dopuszczeni do Komunii św. Od chwili, gdy ich stan
    i sposób życia obiektywnie zaprzeczają tej więzi miłości między Chrystusem
    i Kościołem, którą wyraża i urzeczywistnia Eucharystia”. Tak więc „nie można dopuszczać do komunii świętej katolików złączonych tylko ślubem cywilnym” (FC nr 82), jak i tych, którzy żyją ze sobą razem bez jakiegokolwiek związku.
    W wyjątkowych wypadkach można dopuścić do spowiedzi i Komunii św. osoby rozwiedzione, które zawarły powtórny kontrakt cywilny, jeśli żałują za popełniony czyn i „są szczerze gotowi na taką formę życia, która nie stoi w sprzeczności
    z nierozerwalnością małżeństwa” (tzw. białe małżeństwo). Oznacza to
    w praktyce konieczność spełnienia każdego z następujących warunków:
  1. Uznanie swojej winy i skrucha za naruszenie zasady nierozerwalności małżeństwa;
  2. Istnienie ważnych powodów uniemożliwiających rozstanie się w nowym związku, np. konieczność wychowania dzieci;
  3. Obustronna decyzja całkowitej wstrzemięźliwości seksualnej;
  4. Unikanie zgorszenia (czyli przystępowanie do Komunii św. poza środowiskiem,
    w którym jest się znanym).

Czy stwierdzenie nieważności otrzymać może tylko jeden małżonek ?

  • Wyrok Trybunału, Stwierdzający nieważność małżeństwa orzeka, iż małżeństwo zostało z przyczyn wskazanych w wyroku nieważnie zwarte tj. jest nie byłe względem stron. Stan ten wynika z faktu, iż to strony udzielają sobie sakramentu małżeństwa a ksiądz jest tzw. „Świadkiem Kwalifikowany” w związku z czym nie może być inaczej jak rozwiązanie zwartego, nieważnie sakramentu małżeństwa po obydwu stronach tj. u męża który staj się z dniem uprawomocnienia wyroku kawalerem oraz u żony która z dniem uprawomocnienia wyroku jest panną, bez względu czy strony mają dzieci małżeńskie.

Czy Sąd Może zabronić zawarcia nowego związku małżeńskiego ?

  • Sąd Może w wyroku zawrzeć klauzulę ograniczającą możliwość zwarcia nowego, Godziwego, związku małżeńskiego. Strona, strony obarczone taką klauzulą może w prawdzie zawrzeć nowy związek małżyki jednakże będzie on Nie Godziwy !
  • Aby zdjąć klauzulę należy zwrócić się z prośbą do Biskupa Metropolity u udzielenie     Łaski Dyspensy po zasięgnięciu opinii Sądu wydającego wyrok stwierdzający nieważność małżeństwa wraz z klauzulą.

Czy po stwierdzeniu nieważności można przystępować do komunii świętej  ?

  • TAK

Jak przeprowadzić ?rozwód kościelny? a konkretnie Stwierdzenie Nieważności Małżeństwa ?

  • Należy przygotować skargę powodową ? jest to pismo ?pozew? rozpoczynający cały proces, należy w nim opisać okres przed jak i po ślubny, ustosunkować się dlaczego uwarzmy iż nasze małżeństwo winno być rozwiązane z wskazanych nim tytułów. Nie wolno ?kopiować w nim ? pozwu rozwodowego jest to czeszę błędne działanie kończące zazwyczaj się odrzuceniem skargi.
  • Należy przygotować skargę powodową ? jest to pismo ?pozew? rozpoczynający cały proces, należy w nim opisać okres przed jak i po ślubny, ustosunkować się dlaczego uwarzmy iż nasze małżeństwo winno być rozwiązane z wskazanych nim tytułów. Nie wolno ?kopiować w nim ? pozwu rozwodowego jest to czeszę błędne działanie kończące zazwyczaj się odrzuceniem skargi.

Kto może dostać ?rozwód kościelny? ? stwierdzenie nieważności ?

  • Każdy kto zawarł Sakramentalny Związek Małżeński a Sąd Biskupi Stwierdzi jego Nieważności.

Reforma Kodeksu Prawa Kanonicznego czym jest ?

Ojciec Święty Franciszek w Liście apostolski motu proprio ? Mitis Iudex Dominus Iesus? reformuje kanony Kodeksu Prawa Kanonicznego dotyczące spraw o orzeczenie nieważności małżeństwa.

Poniżej przedstawiamy główne złożenia jakie przyświecały tym zmianą:

Jeden wyrok dla uzyskania stwierdzenia nieważności małżeństwa, przy pewności moralnej pierwszego sędziego zgodnie z przepisami prawa. Jeśli żadna ze stron jak i obrońca węzła małżeńskiego w terminie 15 dni nie odwoła się od wyroku, ten stanie się prawomocny, a strony będą mogły zawrzeć nowe małżeństwa.

Sam biskup jest sędzią – zobowiązanie głowy kościoła partykularnego do zaangażowanie się w kanoniczne procesy małżeńskie w tzw. Procesach skróconych.

Proces małżeński skrócony  przed biskupem według kan. 1683-1687 w sprawach, opatrzonych  symptomem oczywistym określanym przykładowo: brak wiary, który może prowadzić do symulacji konsensu lub błędu w odniesieniu do instytucji małżeństwa, bardzo krótki czas pożycia małżeńskiego, aborcja dokonana dla uniknięcia zrodzenia potomstwa, pozostawanie w relacji pozamałżeńskiej w czasie zawierania małżeństwa lub wkrótce po ślubie, zatajenie poważnych okoliczności i faktów sprzed zawarcia małżeństwa (bezpłodności, choroby zakaźnej, posiadania potomstwa, dopuszczenia się przestępstwa), powód zawarcia małżeństwa całkowicie obcy małżeńskiej wspólnocie, przemoc fizyczna w celu wymuszenia zgody na małżeństwo, nieoczekiwana ciąża kobiety, dysfunkcja psychiczna potwierdzona dokumentacją lekarską itd.

Proces taki prowadzony jest pod szczególnym zaangażowaniem biskupa. Skarga w takim przypadku musi być zgodnie z kan 1683 :

  • żądanie zostało zgłoszone przez obydwoje małżonków lub przez jednego z nich za zgodą drugiego.
  • przytaczane są okoliczności dotyczące faktów lub osób, poparte zeznaniami lub dokumentami, które nie wymagają przeprowadzenia dokładniejszego badania albo dochodzenia oraz w sposób oczywisty wskazują na nieważność.

Przywrócenie Apelacji do Stolicy Metropolitarnej.

  • Dopuszczenie do kolegium sędziowskiego dwóch sędziów świeckich(mężczyzn lub kobiet), mianowanych przez biskupa, mających odpowiednie wykształcenie i przymioty.

Poszerzenie właściwości Sądów kościelnych o możliwość wszczęcia proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa także w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania strony powodowej bez potrzeby zgody drugiej strony.

Niniejsze zmiany weszła w życie z dniem 08-12-2015 r.